نام دوره: تصویر برداری به روش MRI(مقدماتی)                        ساعت دوره: 30 ساعت

فهرست  مطالب

1- اهداف رفتاری

 2- مقدمه

           الف- مباني فيزيکي MRI

           ب- مواد پارامگنت

3- انواع دستگاهها و قسمتهاي اساسي یک بخش

4- موارد عدم کاربرد MRI

5- توالي هاي پالسي متداول

                الف- Spin Echo

                ب- بازیافت معکوس

               ج- گرادیان اکو

6-  آمادگي هاي قبل از انجام MRI

7- فاکتورهاي تکنيکي موثر در کيفيت تصوير

            الف- میدان نمایش

            ب- ضخامت مقطع تصویرگیری

            ج- فاصله گذاری

            د- ابعاد ماتریکس

            ه- تعداد تحریکات

8-  زمان انجام يک پروتکل

9-  نكات كليدي

10- تکنيکهاي تصويربرداري MRI از سر

              الف-مغز

             ب- لوب تمپورال

             ج- گوش داخلی

             د- هیپوفیز

            ه- چشم ها

            و- مفصل گیجگا هی فکی

11- نکات کلیدی

12- منابع

13- خودآزمایی

مقدمه :

مباني فيزيکي تصويربرداري به روش تشديد ميدان مغناطيس :

پروتون هاي داخل هسته اتم هاي هيدروژن  داراي بار الکتريکي و ميدان مغناطيسي کوچکي هستند . اين ميدان هاي کوچک به دور محور خود چرخش اسپيني دارند. هر کدام از ميدان هاي مغناطيسي ، يک ممان دو قطبي مغناطيس ناميده مي شود.

در شرايط عادي و بدون حضور ميدان مغناطيسي خارجي ممان هاي دو قطبي مغناطيس به صورت تصادفي جهت مي گيرند و اثر هم را خنثي مي کنند . در اين حالت ميدان مغناطيسي منتجه صفر خواهد بود. هنگامي که بيمار در داخل ميدان آهن رباي قوي (Magnet ) دستگاه MRI قرار مي گيرد ، کمي بيش از نيمي از اسپين ها در جهت ميدان و کمي کمتر از نصف اسپين ها در خلاف جهت ميدان قرار مي گيرند .  برآيند ممان هاي مغناطيسي نهايتاً يک ممان مغناطيسي منتجه در جهت ميدان خواهد بود .

ممان منتجه با فرکانس موسوم به فرکانس لارمور حول ميدان مغناطيسي خارجي همانند فرفره دوران مي نمايد.

در رابطه بالا ˚ω امگا معادل فرکانس لارمور ، γ ثابت ژيرو مغناطيس و _˚В شدت ميدان مغناطيسي خارجی می باشد .

واحد شدت ميدان مغناطيسي تسلا ( T) ، واحد ثابت ژيرو مغناطيس تسلا/ مگاهرتز  و واحد فرکانس لارمور هرتز ( HZ) مي باشد. ثابت ژيرومغناطيس براي هر نوع هسته تحت آزمون ، مقدار ثابت است.

فرستادن پالس   RF به داخل بدن که داراي محدوده فرکانس در بر گيرنده فرکانس لارمور است . دو اثر عمده دارد :

 1- تعدادي از پروتون ها انرژي جذب کرده و در جهت مخالف ميدان خارجي (Antiparallel ) قرار مي گيرند و بدين ترتيب از شدت بردار مغناطيسي طولي کاسته مي شود .

2- پروتون ها به صورت هم فاز حول محور ميدان مغناطيسي حاصل از RF مي چرخند و بردار (Vector ) عرضي را ايجاد مي نمايند.

جزء عرضي بردار ممان دو قطبي مغناطيسي يا net magnitization  يک سيگنال قابل اندازه گيري بوسيله آنتن توليد مي کند .

به محض قطع پالس RF بردار عرضي شروع به ناپديد شدن مي کند و برعکس بردار مغناطيسي طولي بتدريج افزايش مي يابد تا اينکه بردار منتجه اوليه قبل از تابش به دست آيد و سيگنال قابل اندازه گيري محو گردد.

با ارسال مجدد پالس راديويي˚90 ممان دو قطبي مغناطيس منتجه يا net magnitization   مجدداً ˚90 خم شده و دوباره سيگنال دريافت خواهيم کرد.

در اين قسمت دو پارامتر زماني مطرح مي گردد:

_{زمان آسايش} T₁= زماني که طي آن 63% از بردار مغناطيس طولي احياء مي شود را زمان آسايش طولي ياtime  Longitudinal relaxation گويند .

وقتي که پالس RF قطع مي شود بردار مغناطيس طولي دوباره افزايش مي يابد. بازگشت بردار مغناطيس طولي را با زمان آسايش T₁ ) Relaxation) نشان داده مي شود .

همزمان با T₁ بردار مغناطيس عرضي کاهش يافته و ناپديد مي شود . اين بازگشت با زمان آسايش( T₂  Relaxation) بيان مي شود .

_{زمان آسايش} T₂ = زماني که بردار مغناطيس عرضي کاسته شده تا به 37% ميزان اوليه برسد را زمان آسايش T₂ يا زمان آسايش عرضي Transversal relaxation time گويند . البته آسايش هاي طولي و عرضي دو پديده مختلف و مستقل هستند ولي بطور همزمان انجام مي گيرند .