نام دوره: اصول آموزش به بیمار                            ساعت دوره: 22ساعت

فهرست

1-   اهداف رفتاری

2-   مقدمه

3-   تعریف  آموزش به بیمار

4-   تاریخچه آموزش به بیمار

5-   اهداف آموزش به بیمار

    الف- حفظ و ارتقاء سلامتی و پیشگیری از بیماری

    ب- بازگشت به سلامتی

    ج- سازگاری با اختلال در عملکرد

6-   مزایای آموزش به بیمار

7-   لزوم آموزش به بیمار

8-   آموزش به عنوان ارتباط

9-   آموزش و یادگیری

    الف- نقش پرستار در آموزش و یادگیری

    ب- حیطه های یادگیری

10- اصول پایه یادگیری

     الف- انگیزه

     ب- توانایی یادگیری

      ج- محیط آموزشی

11- فرآنید آموزش به بیمار

      الف- بررسی

    ب- برنامه ریزی

      ج- اجرا

      د- ارزشیابی

12- وضعیت آموزش به بیمار در کشور

13- موانع آموزش به بیمار

14- نكات كليدي

15- منابع

16- نمایه

17- خودآزمایی

مقدمه

آموزش از موضوعاتی است که همیشه مورد توجه بشر بوده است، انسان در هر موقعیتی درصدد است تا با فراگیری دانش و مهارت های جدید بتواند در شرایط مختلف نیازهای خود را برآورده سازد، هر موقعیتی که تجربه می کند، نیازهای جدیدی را در مقابل خود می بیند و چه بسا یادگیری مهارت های خاص حیات  او را تضمین نماید.

از دست دادن سلامتی و احیاناً بستری شدن در بیمارستان یکی از موقعیت هایی است که نیاز به یادگیری را دو چندان می نماید. به عبارت دیگر بیماری، فرصتی برای آموزش و یادگیری فراهم می نماید و در همین راستا مفهوم آموزش به بیماردر هنگام بیماری و بستری شدن در بیمارستان شکل گرفته است.

آموزش به بیمار یکی از ابعاد مهم مراقبت های پرستاری و از نقش های کلیدی پرستاران در ارائه خدمات بهداشتی و درمانی به شمار می رود .

مطالعات نشان داده است که پرستاران نقش ارزنده ای در آموزش به بیماران دارند. این بخش جزء مهمی از وظایف مستقل آنان محسوب می شود. زیرا پرستاران دسترسی بیشتری به بیمار  و خانواده وی دارند و زمان بسیاری را صرف مراقبت از بیمار می کنند و در نتیجه فرصت های مکرری برای آموزش فراهم می شود .

پرستار در نقش آموزش دهنده به بیمار و خانواده وی کمک می کند تا توانایی آنان در مراقبت از خود افزایش یابد و در نتیجه سلامتی ارتقاء یافته و از بیماری ها پیشگیری شود.

عوامل متعددی ضرورت آموزش را نمایان می سازد که یکی از مهم ترین آنها اهمیت سلامتی نسبت به درمان در قرن کنونی است، بنابراین افراد نیازمند کسب دانش و تغییر نگرش در زمینه سلامتی هستند. اقامت کوتاهتر در بیمارستان، خروج زودتر از تخت، آمادگی برای گذراندن دوره نقاهت در منزل، افزایش بیماری های مزمن، افزایش ناتوانی و معلولیت ها از عواملی هستند که نقش آموزش را مهم می سازند.

با توجه به محدودیت های مراکز مراقبت های بهداشتی و ضرورت کاهش هزینه ها که کوتاه کردن مدت بستری را می طلبد و همچنین پیشرفت های تکنولوژی پزشکی که سوال های زیادی را در مقابل بیماران قرار داده است نیاز به اطلاع رسانی و افزایش آگاهی بهداشتی مردم از اولویت و اهمیت خاص برخوردار شده است.

اثرات ارزنده و مفید آموزش به بیمار بارها در تحقیقات مختلف تأیید شده است از آنجائیکه حفظ و ارتقاء سلامتی از اولویت های سیستم های بهداشتی در جهان محسوب می شود آموزش به بیمار و افزایش توانایی افراد در مراقبت از خود کلید اصلی رسیدن  به این منظور است. آموزش به بیمار باعث افزایش رضایت مددجو، بهبود کیفیت زندگی، اطمینان از تداوم مراقبت ها، کاهش اضطراب بیمار، کاهش بروز عوارض بیماری و افزایش شرکت در برنامه های مراقبت بهداشتی و افزایش استقلال مددجو در انجام فعالیت های روزانه می شود. تحقیقات نشان داده اند افزایش دانش و مهارت بیمار موجب کاهش استرس و اضطراب شده و کاهش مصرف داروهای مخدر پس از عمل را در آنان به همراه داشته است. همچنین آموزش قبل از ترخیص بیمار رعایت رژیم دارویی وی را 50% بهبود می بخشد و 42% از پذیرش مجدد بیماران با انجام آموزش توسط پرستار کاسته می شود. همچنین برنامه های آموزشی که برای گردهمایی مختلف بیماران انجام شده اند نتایج قابل توجهی را از جهت کاهش هزینه، کاهش پذیرش مجدد بیماران، کاهش تولد نوزاد نارس نشان داده اند به طوری که برای هر یک دلاری که صرف آموزش به بیمار می گردد 3 تا4  دلار صرفه جویی می گردد .

"مارکوم" (2002) می گوید: بیماران انتظار دارند که پرستاران به سوالات مراقبتی شان با دانش کامل پاسخ دهند. زیرا یکی از مهم ترین حقوق بیماران، دانستن اطلاعات کامل از سیر بیماری و درمان خود است. انجمن بیمارستان های آمریکا نیز آموزش را حق قانونی مددجویان اعلام نموده است و اجرای آن را جزء مسئولیت های حرفه ای پرستاران در نظر گرفته است. این انجمن همچنین رضایت بیمار از آموزش را یکی از شاخص های سنجش کیفیت عملکرد پرستاران معرفی نموده است و گزارش می دهد که 52% از بیمارستان ها در ایالت متحده یک مرکز آموزش به بیمار و 40 % بیمارستان ها یک مرکز اطلاعات بهداشتی دارند.

فردی که در زمان بیماری آموزش های مورد نیاز را دریافت می کند، به خاطر بر آورده شدن یکی از نیازهای انسانی در خود احساس امنیت و آرامش می کند، لذا محروم ساختن او از اطلاعات مورد نیازش عملی غیر اخلاقی است.